بِسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحٖيمِ

İslâm Ahlâkı

Güzel ahlâkın ilmî rehberi

“Sen elbette yüce bir ahlâk üzeresin.” (Kalem, 68/4)

Ana Sayfa / Arşiv — Eski İçerikler / Konu 1147
Arşiv — Eski İçerikler

Konu 1147

ÎHTİKÂR

İhtikâr, malın piyasada az bulunup, fiyatının artması için bir şeyi satın alıp, depo etmektir. Bunun sonucunda, halk zarara uğrar.

Hükmü: Şâri' (Kanun koyucu) onda hırs, tama', kötü ahlâk ve hal­kı darlığa düşürme bulunduğu için, ihtikârı menetmiş ve onu haram saymıştır.

Ebû Dâvud, Tirmizî ve Müslim'in, Ma'mer'den rivayetine gö­re, Hz. Muhammed (s.a.v.) şöyle buyurmuştur: “İhtikâr yapan, gü­nah işlemiştir.”

Ahmed, Hakim, İbn Şeybe ve Bezzâr'ın rivayetine göre, Hz. Muhammed (s.a.v.) şöyle buyurmuştur: “Yiyecekte kırk gece bo­yunca ihtikâr yapan, Allah'tan uzaktır, Allah da ondan beridir.”

Rezeyn'in Câmi’inde rivayetine göre, Hz. Muhammed (s.a.v.) şöy­le buyurmuştur: “İhtikâr yapan kul ne kötüdür! Eğer fiyatların düştüğünü duysa üzülür, yükseldiğini duysa sevinir.”

İbn Mâce ve Hâkim'in, İbn Ömer'den rivayetine göre, Allah Rasûlü (s.a.v.) şöyle buyurmuştur : “Câlib] rızıklanır, ihtikâr yapan ise, mel'ûndur.”

Ahmed ve Taberâni'nin, Ma'kil bin Yesâr'dan rivayetine gö­re, Hz. Muhammed (s.a.v.) şöyle buyurmuştur: “Kim, Müslümanların fiyatlarından birine, onu yükseltmek için müdahale ederse, Allah (c.c.)’ın onu, kıyamet günü, büyük bir ate­şe oturtması hakkıdır.”

İhtikâr Ne Zaman Haram Olur?

Fakihlerden pek çoğu; şu üç şartı kendinde bulunduran ih­tikârın haram olduğu görüşündedir.

1. Depo edilen şeyin ihtiyaçtan fazla olması: İhtiyaç, tam bir senelik iaşedir (geçimliktir.). Çünkü Allah Resûlü (s.a.v.)'nün yap­tığı gibi, kişinin bu müddet için kendisinin ve ailesinin nafaka­sını depo etmesi caizdir.

2. Ticaret malının, ihtiyacın (talebin) fazlalaşıp fahiş fiyat-la satabilmek için, fiyatının yükseldiği zamana kadar depo edil­mesi.

3. İhtikârın, insanların, yiyecek, elbise ve benzeri madde­lerde ihtiyacı olduğu zaman, yapılmış olması. Eğer tüccarın yanında çok bulunan bu maddelere halkın ihtiyacı yoksa, halka zararı dokunmadığı için bu ihtikâr sayılmaz.