İSAR:BAŞKASINI TERCİH

Mücahide gerekli olan ahlâkî esaslardan birisi de başkasını kendisine tercih etmektir. Bunda birlik, güç ve kuvvet vardır. Tarihin kaydettiğine göre Yermuk savaşında üç Müslüman kahraman yaralı olarak düşmüşlerdi. Bunlar İkrime b. Ebî Cehil, Süheyl b. Amr ve Hâris b. Hişam (r.a.) idi. Can çekişirlerken, elinde su olan biri onların yanına geldi. Her birisi bir damla suya muhtaç iken, her biri kardeşini kendisine tercih ediyor, suyu ona gönderiyordu. Rivayet edildiğine göre, sucu İkrime’nin yanına gelince, o suyu Süheyl’e götürmesini işaret etti. Çünkü o su kabına bakıyordu. Süheyl’e götürünce de Süheyl, Haris’e gönderdi ve önce onun içmesini istedi. Neticede hiçbirisi sudan içmeden ruhlarını teslim ettiler. Su adamın elinde kalakalmıştı.

Asker olsun komutan olsun mücahidde bulunması gereken ahlâkî esasların belli başlıcaları bunlardır. Fakat ayrıca bir de komutanda bulunması gereken nitelikler vardır. Çünkü komutan, işlerin yönetimi ve insanların canı elinde olan kimsedir; onları savaş meydanına sevkeder. Bu itibarla halkı ve orduyu koruyup savunmak komutanın görevidir. İşte bu durum, komutanın bu büyük sorumluluğa ehil olmasını gerekli kılmaktadır. Çünkü onun bir hatası, orduyu ve halkı çeşitli tehlikelere sürükler.

Hersemî, savaş siyasetine dair yazma eserinin üçüncü bölümünde savaş komutanında bulunması gereken belli başlı özellikleri şöyle saymıştır:

“Savaşta, komutanların en üstünü, önderliğe en layık olan, aklı en mükemmel olan, tecrübesi en fazla olan, sesi en uzağa ulaşabilen, savaş taktiklerini, savaş yerlerini, fırsat, hile ve tuzaklarını en iyi gören, harbe hazırlık durumunda onlara en iyi davranan, yürünülecek zaman yürütüp, konaklanacak zaman konaklatan, kendisinin ve arkadaşlarının kurtuluşunu istemekle beraber ordusuna güven, düşmana da korku salan, bütün bunların yanında güzel ahlâklı, iffetli, kararlı, azimli, uyanık, şecaat sahibi ve cömert olan kimsedir.” [1]

Hersemî, eserinde takvaya da değinmiş ve ona birinci bölümü ayırmıştır. Bu bölümde şöyle diyor:

“Savaş komutanı, her şeyden önce savaşta en büyük silah olarak takvayı ve Allah’ı anmayı, O’ndan yardım istemeyi, O’na dayanmayı, O’na sığınmayı, O’ndan kuvvet, zafer ve kurtuluş istemeyi bilmelidir. [2]

[1] El-Hersemî, el-Muhtasar fî siyâseti’l-hurûb, v. 6-8.

[2] El-Hersemî, el-Muhtasar fî siyâseti’l-hurûb, v. 4.