İstihza, bir kimseyi maskaralığa alıp hatırını kırmak, kalbini yıkmak demektir. Daha çok böyleleri devlet adamlarıyla yüksek mertebe sahibi zenginleri güldürüp eğlendirmek için akla gelmedik maskaralıkları yaparlar. Bazıları ise kibir yoluyla istihzaya girerler. Akılsız cehaletin, sefihane duyguların sürükleyip estirdiği bu kişiler, çirkin görünüşleriyle ilim ve edebin hilm ve vakarın yüce kişiliğinden nasipsiz kalırlar. Devam ettikleri topluluklarda herkesi güldürmek için edepsiz davranış ve sözlerde bulunanlar, güya herkesi güldürdükleriyle övünseler de, böyleleri ömürlerinin sonunda gülemeyecekleri bir hüzünle baş başa kalırlar.

İstihza, (çirkinlikte) mizaha yakıdır. İlacı da mizahın ilacı gibidir. Akıl ve edebin, şahsiyet ve hürriyetin engin denizinde yüzebilenler, kimseyi maskaralığa alaya almazlar. Kimse de onları alaya alarak hor ve hakir düzmez. Hadis-i Şerif’te belirtildiğine göre, dünyada iken Allah’ın kullarını alaya ve maskaralığa alanlar, bu davranışlarının cezalarını görürler. İlkönce Hakk’ın emriyle Cennet kapıları karşılarına açılır. Onlar da tam bir sevinçle girmeye hazırlanırlar. İşte bu sırada açık olan kapılar aniden suratlarına kapanır. Alaycı kişiler bu anda öyle kedere kapılırlar, ızdıraba düşerler ki, kalemin dili bunu anlamaktan acizdir. Tekrar bir kapı açılır. Ve istihzacıların daralan göğüsleri açılıp , kapıdan girmek isterler. Fakat kapı yine kapanır. Onlar da eleme garkolurlar. Bu tablo şiddetli bir azab olarak devam eder ve onlar sürekli bir ızdırapta kalırlar. Nitekim bu hadisi kuvvetlendirici olarak şu ayet nazil olmuştur.

“(ası!) Allah onlarla istihza eder ve taşkınlıkları, azgınlıkları içinde serseri dolaşmalarına mühlet verir.” (BAKARA/15)