In the name of Allah, the Most Gracious, the Most Merciful

Islamic Ethics

A scholarly guide to good character

“And indeed, you are of a great moral character.” (Al-Qalam 68:4)

Home / Archive — Older Content / Forgetfulness
Archive — Older Content

Forgetfulness

A translation of this content in this language has not been added yet; showing the original Turkish text.

Hatırlanması mümkün bir şeyin hatırlanmaması durumunda nisyandan söz edilir. Unutma demektir ve fıkhı bakımından bir ehliyet ârızası oluşturur.

Nisyan hali mükellef kişiyi akıl ve kudretten yoksun kılmadığı için, onun vücub ve eda ehliyetlerini ortadan kaldırmaz. Bu bakımdan unutma sebebiyle kişi kul haklarına ilişkin yükümlülükleri hususunda bir mazaret elde etmiş olmaz. Ateh denilen bunama halinden kaynaklanan unutma durumu dışında kişi unutarak işlediği suçtan ve verdiği zarardan tamamen sorumludur. Suçun cezasından unutma sebebiyle mazeret öne sürerek kurtulmak söz konusu olmaz. Ancak ateh sebebiyle unutma varsa, bu kişiye ma’tûh hükümleri uygulanır.

Allah hakları (hukuku’llah) hususunda unutma ise, kişinin kusuru ile meydana gelmiş değilse mazeret teşkil eder. Affedilen bir hal oluşturur. Unutarak yiyip içenin orucu bozulmaz; telaş ve heyecana kapılıp Allah’ın adını anmadan hayvan boğazlasa, kestiği hayvanı eti yenilir ve kendisi de günahkar sayılmaz. Ancak unutma kişiden kaynaklanan ve ona atfedilebilecek bir kusur sebebiyle meydana gelmişse; o zaman mazeret olarak kabul edilmez ve kişi sorumlu olur.